Small Prints photographs

Η Θεσσαλονίκη στον 20ο αιώνα.
Ματιές στην πόλη.

Επιμέλεια: Στέργιος Kαράβατος

Το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης παρουσιάζει στις αρχές Απριλίου τη νέα του παραγωγή με θέμα τη φωτογραφική ιστορία της Θεσσαλονίκης στο πέρασμα ενός αιώνα. Η έκθεση, χωρίς τη φιλοδοξία να αποτελέσει εξαντλητικό τεκμήριο των φωτογραφικών αναπαραστάσεων της πόλης, επιχειρεί να προσεγγίσει την εξελικτική πορεία του φωτογραφικού μέσου από τις αρχές του 20ου αιώνα ως τις μέρες μας, καταδεικνύοντας τους σταθμούς στην ιστορία της φωτογραφίας που μετάλλαξαν τη ματιά των φωτογράφων στην πόλη. Παράλληλα, σε δεύτερο επίπεδο παρουσιάζονται τα κομβικά σημεία της ιστορίας της πόλης τα οποία άλλαξαν την εικόνα της, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι προγενέστεροι και οι σύγχρονοί μας φωτογράφοι προσεγγίζουν τον αστικό και κοινωνικό ιστό.

Tο φωτογραφικό αυτό πανόραμα ξεκινά με τη συμβολή της καρτ ποστάλ στη διάδοση της φωτογραφίας κατά την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα, καθώς μέσα απ΄ αυτήν παρατηρούμε όλα τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα της τουρκοκρατίας, αλλά και το εθνολογικό και κοινωνικό μωσαϊκό που έδινε στη Θεσσαλονίκη τον μητροπολιτικό και κοσμοπολίτικο χαρακτήρα της.
Στη δεύτερη δεκαετία η ταξιδιωτική φωτογραφία εμπλουτίζεται με τα εξαιρετικά δείγματα ξένων φωτογράφων, όπως αυτά του διάσημου ελβετού Fred Boissonnas, των φωτογράφων της αποστολής Albert-Kahn που δημιούργησε τις πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες της πόλης, καθώς και αυτά της Στρατιάς των συμμάχων κατά τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο που κάλυψαν φωτογραφικά την πόλη και τη ζωή της στο φόντο του πολέμου, αλλά και της πυρκαγιάς που κατέστρεψε την πόλη το 1917.
H έκθεση συνεχίζει με το έργο του Γιώργου Λυκίδη, ο οποίος από τη δεκαετία του '20 κατέγραφε με ζήλο το αστικό τοπίο, με κόμβους δύο σύμβολα της Θεσσαλονίκης: το πολυτελές ξενοδοχείο Mediterranean Palace και τη Διεθνή Έκθεση που εισάγει τον μοντερνισμό στην πόλη. O μεσοπόλεμος χαρακτηρίζεται και από την εμφάνιση της ερασιτεχνικής αναμνηστικής φωτογραφίας στην οποία γίνεται αναφορά με ανέκδοτα ντοκουμέντα. Mεγάλο ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν οι εικόνες των πλανόδιων φωτογράφων που καταγράφουν τους Θεσσαλονικείς και τους τουρίστες επί δεκαετίες είτε καθώς περιδιαβαίνουν την πόλη, είτε μπροστά στον Λευκό Πύργο. Στα χρόνια της κατοχής, οι γλαφυρές φωτογραφίες των Γερμανών κατακτητών έρχονται σε βίαιο κοντράστ με τη φωτογράφιση, από τους ίδιους, των διαλυμένων εβραϊκών νεκροταφείων, δηλώνοντας έτσι τη φρικτή μοίρα της μεγάλης ισραηλιτικής κοινότητας.
Στη μεταπολεμική περίοδο γίνεται εκτενής αναφορά στο έργο του Σωκράτη Iορδανίδη που μέχρι και τη δεκαετία του '70 φωτογραφίζει με αυθεντικά προσωπικό τρόπο, παρουσιάζοντας την αισθητική του επαγγελματία της εποχής αλλά και του συναισθηματικού περιπατητή. Δεν θα μπορούσαν να λείψουν βέβαια μερικά στιγμιότυπα των μεγάλων φωτογράφων Δημήτρη Χαρισιάδη και Κώστα Mπαλάφα. H δεκαετία του ’60 τελειώνει με την απαρχή της φωτογραφικής νεωτερικότητας που πηγάζει μέσα από το μοναδικό έργο του Γιάννη Στυλιανού.
Η έκθεση παρουσιάζει επίσης το έργο σύγχρονων φωτογράφων, μέσα από το οποίο φανερώνεται η δυναμική εξέλιξη της ελληνικής φωτογραφίας τις τελευταίες δεκαετίες και η ποικιλομορφία που παρουσιάζει πλέον τη φωτογραφική καταγραφή της πόλης και της ζωής της. Το φωτογραφικό στιγμιότυπο, η νέα τάση της φωτογράφισης του αστικού τοπίου που ολοένα πυκνώνει και η είσοδος στην εποχή του μεταμοντέρνου, συμπληρώνουν το πανόραμα του φωτογραφικού βλέμματος στην πόλη, κλείνοντας έναν αιώνα ιστορίας της Θεσσαλονίκης.

Οι φωτογραφίες της έκθεσης προέρχονται από τα αρχεία του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, του Φωτογραφικού Αρχείου του Μουσείου Μπενάκη, του Mουσείου Albert-Kahn, του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδας, του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, από τα αρχεία των συλλεκτών Γιάννη Μέγα, Άγγελου Παπαϊωάννου, Άρη Παπατζήκα, καθώς και από τα προσωπικά αρχεία σύγχρονων φωτογράφων, όπως οι Δημήτρης Καραδήμος, Άρις Γεωργίου, Γιώργος Τσαουσάκης, Στέργιος Τσιούμας και άλλοι.

H διάρκεια της έκθεσης θα είναι από τις 8 Aπριλίου μέχρι τις 22 Μαΐου και θα συνοδεύεται από εκτενή κατάλογο.

Xορηγός έκθεσης: A.E. Mακεδονικών Ξενοδοχείων

ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ